در چند سال اخیر، بسیاری از سازمانها بهدنبال راهی بودهاند که چابکی ابر را با امنیت و کنترل زیرساخت اختصاصی ترکیب کنند. اینجاست که ابر خصوصی وارد میشود؛ مدلی که منابع محاسباتی، ذخیرهسازی و شبکه را بهصورت اختصاصی در اختیار یک سازمان قرار میدهد. اگر برایتان سؤال است که ابر خصوصی چیست و چه تفاوتی با ابر عمومی دارد، چه مزایا و چالشهایی ایجاد میکند و چه زمانی بهترین انتخاب است، این مقاله یک نقشهراه عملی به شما میدهد.
ابر خصوصی چیست؟
ابر خصوصی به زیرساختی گفته میشود که سختافزار، شبکه، ذخیرهسازی داده، یا منابع محاسباتی آن بهطور انحصاری در اختیار یک سازمان است؛ برخلاف ابر عمومی که منابع درمیان چندین مشتری به اشتراک گذاشته میشود. در محیط ابر خصوصی، شرکت کنترل کامل بر سیاستها، تنظیمات امنیتی، و مدیریت دسترسیها دارد.
در پاسخ به این سوال که ابر خصوصی چیست، باید بگوییم که این مدل بستری است امنتر برای دادهها و برنامهها، به خصوص برای سازمانهایی که مقررات سختگیرانهی دادهها را رعایت میکنند یا نیاز به شخصیسازی و انطباق دقیق با سیاستهای داخلی دارند.
از سوی دیگر، میتوان گفت Private Cloud نسخهای از خدمات ابری است که برای یک مشتری طراحی شده، معمولاً در مراکز داده خود سازمان یا در دیتاسنترهایی که تحت کنترل کامل او باشند، یا به صورت اختصاصی اجاره شده باشند.
تفاوت بین ابر عمومی، ابر Hybrid و ابر خصوصی چیست؟
رایانش ابری به معنای ارائه منابع فناوری اطلاعات (IT) بهصورت درخواستی از طریق یک شبکه است. با این حال، مالکیت منابع و مسئولیت مدیریت آنها میتواند بسته به نحوه راهاندازی و مدیریت محیط ابری، به طرفهای مختلفی تعلق داشته باشد. در ادامه، دو روش رایج دیگر برای استقرار ابر را توضیح میدهیم:
ابر عمومی (Public Cloud)
در این مدل، یک ارائهدهنده خدمات ابری شخص ثالث، منابع محاسباتی زیربنایی را مدیریت میکند. این ارائهدهنده مسئول نگهداری از منابع بوده و از طریق توافقنامههای سطح خدمات (SLA)، در دسترس بودن، قابلیت اطمینان و امنیت را تضمین میکند.
در این حالت، شما نیازی به خرید، مالکیت یا نگهداری مراکز داده فیزیکی و سرورها ندارید؛ بلکه تنها به خدمات فناوری بهصورت موردی و بر اساس نیاز دسترسی پیدا میکنید.
علاوه بر این، بسیاری از وظایف مانند مقیاسبندی منابع در زمان اجرا، به صورت خودکار انجام میشوند تا بهرهوری عملیاتی افزایش یابد.
ابر خصوصی در مقایسه با ابر عمومی
ایجاد زیرساختی مشابه ابر عمومی در محیط خصوصی تقریباً غیرممکن است. با استفاده از خدمات ارائهدهندگان ابر عمومی، شما به مجموعهای بسیار گستردهتر و عمیقتر از خدمات دسترسی دارید، چرا که این ارائهدهندگان بهطور کامل بر گسترش و بهبود خدمات خود متمرکز هستند.
همچنین از نوآوری بیشتر، دسترسی به جامعه جهانی کاربران، و تخصص عملیاتی اثباتشده بهرهمند میشوید.
ابر ترکیبی (Hybrid Cloud)
ابر ترکیبی یک طراحی زیرساخت فناوری اطلاعات است که بهصورت یکپارچه، ابر خصوصی و عمومی یک شرکت را با هم ادغام میکند.
در نتیجه، میتوانید دادههای خود را ذخیره کرده و برنامههای کاربردی را در محیطهای مختلف اجرا کنید بدون اینکه تفاوت محسوسی احساس شود.
محیط ابر ترکیبی، زیرساخت شما را یکپارچه میسازد تا بتوانید همه منابع محاسباتی خود را از یک مکان مرکزی تهیه، مقیاسبندی و مدیریت کنید.
ابر خصوصی در مقایسه با ابر ترکیبی
خدمات ابر ترکیبی، مدل محاسباتی ابر خصوصی را به ابر عمومی گسترش میدهند.
به عنوان مثال، در زمانی که ترافیک بهطور ناگهانی افزایش مییابد و مرکز داده خصوصی شما توان پاسخگویی ندارد، برنامههای کاربردی ابر خصوصی شما میتوانند به منابع ابر عمومی دسترسی پیدا کنند.
همچنین میتوانید از خدمات ابر ترکیبی برای انتقال روان از محیطهای خصوصی به ابر عمومی استفاده کنید.
چرا سازمانها به سمت ابر خصوصی گرایش دارند؟
در ادامه به بررسی دلایلی که سازمانها به سمت ابر خصوصی گرایش پیدا میکنند میپردازیم:
امنیت و کنترل بیشتر
دسترسی فیزیکی به سختافزارها، سیاستهای رمزنگاری و مدیریت هویت در ابر خصوصی زیر نظر شرکت است. دادهها کمتر در معرض خطرات خارجی قرار میگیرند.
مطابقت با قوانین و مقررات (Compliance)
بسیاری از سازمانها ملزم به رعایت استانداردهایی مانند GDPR در اروپا، یا قوانین حفاظت از دادهها در کشور خود هستند. در ابر خصوصی، امکان رعایت دقیق این قوانین آسانتر است.
عملکرد ثابت و پیشبینیپذیر
چون منابع به اشتراک گذاشته نشدهاند، نوساناتی مانند تأخیر شبکه یا کمبود منابع که در ابر عمومی ممکن است رخ دهند، کمتر اتفاق میافتند.
سفارشیسازی بیشتر محیط زیرساخت
سازمان میتواند تنظیمات شبکه، تعاریف امنیتی، نرمافزارهای مانیتورینگ و پشتیبانی را بر اساس نیاز خاص خودش انتخاب کند.
انواع پیادهسازی ابر خصوصی چیست؟
رایانش ابری خصوصی منابع اختصاصی را در اختیار سازمانها قرار میدهد که با دیگر کاربران به اشتراک گذاشته نمیشوند و همین موضوع باعث افزایش کنترل، امنیت و تطابق با مقررات میشود. چندین مدل مختلف برای استقرار ابر خصوصی وجود دارد که تفاوت اصلی آنها در محل استقرار زیرساخت و نحوه مدیریت آن است.
۱. ابر خصوصی در محل (On-Premises)
در این مدل، ابر خصوصی در مرکز دادهی داخلی سازمان میزبانی میشود. این مدل به سازمانها کنترل کامل بر سختافزار، نرمافزار و تدابیر امنیتی میدهد.
موارد استفاده:
- خدمات مالی: بانکها و مؤسسات مالی اغلب از ابر خصوصی در محل استفاده میکنند تا با مقررات سختگیرانهای مانند GDPR و PCI-DSS مطابقت داشته باشند و دادههای حساس مشتریان را با امنیت بالا مدیریت کنند.
- بهداشت و درمان: بیمارستانها و ارائهدهندگان خدمات سلامت برای ذخیره سوابق بیماران و رعایت قوانین سختگیرانهای مانند HIPAA از ابر خصوصی در محل بهره میبرند تا دادههای حساس را ایمن نگه دارند و دسترسی به آنها را کنترل کنند.
۲. ابر خصوصی میزبانیشده (Externally Hosted)
در این مدل، زیرساخت ابر خصوصی توسط ارائهدهندگان شخص ثالث مدیریت میشود، اما منابع همچنان بهصورت اختصاصی در اختیار یک سازمان قرار میگیرند. این مدل به سازمانها اجازه میدهد بدون نیاز به سرمایهگذاری در سختافزار فیزیکی، از مزایای ابر بهرهمند شوند.
موارد استفاده:
- تولید و صنعت: شرکتهای تولیدی ممکن است از ابر خصوصی میزبانیشده برای اجرای سیستمهای ERP استفاده کنند تا دادههای تولید را مدیریت کرده و فرآیندهای زنجیره تأمین را بهینه کنند.
- سازمانهای دولتی: نهادهای دولتی اغلب از ابر خصوصی میزبانیشده برای مدیریت دادههای حساس استفاده میکنند تا ضمن رعایت قوانین فدرال، از تخصص ارائهدهنده در مدیریت ابر بهرهمند شوند.
چالشها و ملاحظات در استفاده از ابر خصوصی چیست؟
اگرچه راهکارهای ابر خصوصی مزایای زیادی را برای سازمانها به همراه دارند، اما پذیرش این فناوری با چالشهایی نیز همراه است. پرداختن به این چالشها برای پیادهسازی موفق ابر خصوصی بسیار ضروری است.
۱. هزینه
سرمایهگذاری اولیه برای ایجاد زیرساخت و همچنین هزینههای عملیاتی مداوم میتواند در مدل ابر خصوصی قابلتوجه باشد.
یک تحلیل دقیق هزینه-فایده انجام دهید تا صرفهجوییهای بلندمدت و بازگشت سرمایه (ROI) را درک کنید. همچنین میتوانید مدلهای تأمین مالی یا ابر ترکیبی (هیبریدی) را برای کاهش هزینههای اولیه بررسی کنید.
۲. نگهداری و پشتیبانی
مدیریت و نگهداری ابر خصوصی نیازمند منابع قابل توجه و تخصص فنی در حوزه فناوری اطلاعات است. همکاری با ارائهدهندگان خدمات مدیریتشده (MSP) را در نظر بگیرید تا وظایف نگهداری را به آنها بسپارید و تیم داخلی شما بتواند بر روی فعالیتهای استراتژیک تمرکز کند.
۳. مقیاسپذیری
گسترش زیرساخت در ابر خصوصی در مقایسه با ابر عمومی دشوارتر است، بهویژه اگر به سختافزار فیزیکی بیشتری نیاز باشد. از یک استراتژی ابر ترکیبی استفاده کنید و در مواقع افزایش تقاضا، منابع ابر عمومی را به کار بگیرید تا بدون تهیه منابع اضافی در محل، انعطافپذیری بیشتری داشته باشید.
۴. تطابق با مقررات و امنیت
رعایت مقررات صنعتی و حفظ امنیت قوی میتواند فرآیندی پیچیده و زمانبر باشد. یک چارچوب جامع برای تطابق با قوانین و سیاستهای امنیتی تدوین کنید. بهطور منظم محیط ابری خود را بررسی (Audit) کنید تا آسیبپذیریهای احتمالی را شناسایی و رفع نمایید.
موارد استفاده از ابر خصوصی چیست؟
۱. شرکتهای بزرگ
سازمانهایی که نیازهای گستردهای در حوزه فناوری اطلاعات دارند، اغلب از ابر خصوصی استفاده میکنند تا کنترل کامل بر زیرساخت خود داشته باشند و در عین حال از مقیاسپذیری و انعطافپذیری بالایی برخوردار شوند.
۲. صنایع دارای مقررات سختگیرانه
بخشهایی مانند مالی، بهداشت و درمان و دولت به دلیل الزامات سختگیرانه امنیت داده و رعایت مقررات، از ابر خصوصی بهرهمند میشوند.
۳. برنامههای دادهمحور
برنامههایی که نیاز به پردازش حجم بالایی از داده دارند، مانند تحلیل بیگ دیتا (Big Data) یا یادگیری ماشین، میتوانند از منابع اختصاصی و عملکرد بالای ابر خصوصی بهره ببرند.
۴. محیطهای توسعه و تست
ابر خصوصی میتواند برای ایجاد محیطهای ایزوله بهمنظور توسعه و تست نرمافزار استفاده شود، تا منابع مورد نیاز در اختیار توسعهدهندگان قرار گیرد بدون اینکه بر سیستمهای عملیاتی تأثیر بگذارد.
جمع بندی
در این مطلب به بررسی و پاسخ به این پرسش که ابر خصوصی چیست پرداختیم و با تفاوتهای آن با سایر انواع رایانش ابری چیست. ابر خصوصی به زیرساختی اطلاق میشود که منابع محاسباتی، ذخیرهسازی و شبکه بهطور اختصاصی در اختیار یک سازمان قرار میگیرد، برخلاف ابر عمومی که این منابع میان چندین مشتری به اشتراک گذاشته میشود. ابر خصوصی به سازمانها امنیت بیشتر، کنترل کامل و قابلیت سفارشیسازی بهتر را ارائه میدهد، بهویژه برای سازمانهایی که نیاز به رعایت مقررات سختگیرانه دارند.
