تغییر IP در لینوکس؛ آموزش تغییر IP در سرور مجازی لینوکس اوبونتو و دبیان

تغییر آدرس IP در سیستم‌عامل‌های لینوکس یکی از کارهای رایج برای مدیران شبکه و سرور است که به دلایل مختلفی مانند بهبود امنیت، تخصیص آدرس‌های ثابت برای دستگاه‌ها یا تنظیمات خاص شبکه انجام می‌شود. هر دستگاه متصل به شبکه نیاز به یک آدرس IP یکتا دارد تا بتواند با سایر دستگاه‌ها ارتباط برقرار کند. در توزیع‌های مختلف لینوکس، به‌ویژه در Ubuntu و Debian، تغییر آدرس IP از طریق فایل‌های پیکربندی شبکه انجام می‌شود که نیازمند آگاهی از نحوه تنظیم آن‌ها است. این راهنما به شما کمک می‌کند تا به‌طور گام‌به‌گام آدرس IP سرور یا سیستم لینوکسی خود را تغییر دهید و تنظیمات شبکه را به‌صورت دائمی و پایدار اعمال کنید.

آدرس IP چیست؟

آدرس IP یک شناسه یکتا است که به هر دستگاه متصل به شبکه اختصاص داده می‌شود. این آدرس باعث می‌شود دستگاه‌ها بتوانند از طریق اینترنت یا شبکه‌های محلی با هم ارتباط برقرار کنند. هر آدرس IP از دو بخش تشکیل شده است: بخش شبکه و بخش میزبان. بخش شبکه مشخص می‌کند دستگاه به کدام شبکه تعلق دارد و بخش میزبان شناسه‌ی منحصربه‌فرد آن دستگاه در آن شبکه را مشخص می‌کند.

آدرس‌های IP به اینترفیس (interface) اختصاص داده می‌شوند؛ اینترفیس می‌تواند یک اتصال فیزیکی یا مجازی بین دستگاه و شبکه باشد. اینترفیس علاوه بر آدرس IP، نام خاص خودش را هم دارد. هنگامی که یک دستگاه می‌خواهد با دستگاه دیگر ارتباط بگیرد یا به منابع شبکه دسترسی پیدا کند، مراحل زیر را انجام می‌دهد:

1. داده‌ها را در بسته‌های IP کپسوله می‌کند و آدرس‌های IP مبدا و مقصد را در آن درج می‌کند.

2. بسته‌ها از طریق اینترفیس ارسال می‌شوند و طبق قوانین مسیریابی (routing) و با استفاده از آدرس IP مربوط به اینترفیس به مقصد می‌رسند.

نکته: آدرس IP در لایه شبکه (لایه ۳) مدل TCP/IP برای مسیریابی بسته‌ها استفاده می‌شود، در حالی که اینترفیس‌ها در لایه پیوند داده (لایه ۲) مدل OSI فعالیت می‌کنند. لایه پیوند داده مسئول ارسال مطمئن فریم‌ها بین دستگاه‌های مستقیماً متصل به هم در یک شبکه محلی است.

آموزش تغییر آدرس IP در سرور لینوکس

فرآیند تغییر آدرس IP در لینوکس بسته به توزیع مورد استفاده متفاوت است. بنابراین، اگر سیستم عامل سرور مجازی شما لینوکس است، ابتدا باید نوع توزیع آن را بررسی کنید. پس از آن، با توجه به مراحل زیر می‌توانید آدرس IP سرور مجازی لینوکس خود را تغییر دهید:

تغییر آدرس IP در لینوکس با استفاده از کنسول در توزیع Ubuntu/Debian

برای تغییر آدرس IP در توزیع‌های جدید اوبونتو یا Debian، مراحل زیر را دنبال کنید:

ورود به تنظیمات شبکه

پس از اتصال به سرور از طریق کنسول، از منوی سیستم وارد بخش تنظیمات (Settings) شوید. در این بخش به قسمت تنظیمات شبکه دسترسی خواهید داشت.

در این مرحله، باید اینترفیس شبکه‌ای که قصد تغییر IP آن را دارید انتخاب کنید. معمولاً اینترفیس‌ها با نام‌هایی چون eth0، eth1 یا enp0s3 شناخته می‌شوند.

برای شناسایی اینترفیس‌ها، می‌توانید از دستور زیر در ترمینال استفاده کنید:

$ ip addr

این دستور لیستی از تمام رابط‌های شبکه را نمایش می‌دهد.

ویرایش فایل پیکربندی Netplan

بعد از شناسایی اینترفیس شبکه، باید وارد مسیر /etc/netplan شوید. برای ویرایش فایل‌های مربوطه می‌توانید از ویرایشگرهایی مثل vim یا nano استفاده کنید.

برای ویرایش فایل با نام 01-netcfg.yaml، از دستور زیر استفاده کنید:

sudo nano /etc/netplan/01-netcfg.yaml

با ویرایش این فایل، تنظیمات شبکه به‌طور دائمی ذخیره می‌شود و تغییرات پس از ری‌استارت سیستم نیز حفظ خواهند شد. توجه کنید که اگر تنها در ترمینال تغییرات را اعمال کنید، این تنظیمات پس از هر ری‌استارت از بین می‌روند.

تنظیم IP ثابت

در فایل پیکربندی که باز می‌کنید، می‌توانید تنظیمات آدرس IP ثابت را به‌صورت دستی وارد کنید. نمونه تنظیمات به شرح زیر است:

network:
version: 2
renderer: networkd
ethernets:
eth0:
dhcp4: no
addresses:
- 192.177.100.210/25
gateway4: 192.168.1.100
nameservers:
addresses: [8.8.8.8, 8.8.4.4]

در این مرحله، باید موارد زیر را تنظیم کنید:

• به جای 192.177.100.210/25 آدرس IP و ماسک شبکه دلخواه خود را وارد کنید.

• به جای 192.168.1.100 آدرس IP گیت‌وی خود را وارد کنید.

• در بخش addresses می‌توانید آدرس‌های DNS را تغییر دهید، اما اگر نیازی به تغییر آن‌ها ندارید، می‌توانید این بخش را دست نخورده باقی بگذارید.

پس از اعمال تغییرات، برای ذخیره و اعمال آن‌ها از دستور زیر استفاده کنید:

$ sudo netplan apply

دستور $ sudo netplan apply پس از تغییرات پیکربندی می‌تواند به اعمال تغییرات شبکه کمک کند. اگر سیستم با مشکلات شبکه مواجه شود، ممکن است نیاز به استفاده از دستور systemctl restart systemd-networkd باشد تا پیکربندی شبکه به‌طور مؤثرتری اعمال شود.

اطمینان از اعمال تغییرات

پس از انجام مراحل بالا، وارد بخش تنظیمات شبکه شوید و اینترفیس شبکه را غیرفعال و مجدداً فعال کنید. این کار باعث می‌شود تا تغییرات اعمال شوند.

برای بررسی تغییرات، می‌توانید از دستور زیر در ترمینال استفاده کنید:

ip addr show

این دستور وضعیت فعلی آدرس IP شما را نمایش می‌دهد و می‌توانید اطمینان حاصل کنید که تغییرات به درستی اعمال شده‌اند.

تغییرات در ترمینال ممکن است پس از ری‌استارت از بین بروند، اما به یاد داشته باشید که اگر تغییرات به درستی در فایل‌های پیکربندی ذخیره و اعمال شوند (مثلاً در فایل /etc/netplan/01-netcfg.yaml)، تغییرات باید حتی پس از ری‌استارت نیز باقی بمانند. دستور netplan apply تغییرات را دائمی می‌کند.