امارات متحده عربی با سرمایهگذاریهای کلان در پروژههای انرژی تجدیدپذیر بهویژه در زمینه تولید انرژیهای پاک، گامی بزرگ در جهت توسعه آینده پایدار برمیدارد. این پروژهها نه تنها برای تامین انرژیهای پاک و پایدار در داخل کشور مهم هستند، بلکه تأثیر زیادی بر رشد فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی و رشد دیتاسنترها در امارات دارند. در این میان، پروژههای عظیم انرژی تجدیدپذیر همچون پروژه 24 ساعته انرژی تجدیدپذیر در ابوظبی بهعنوان مدلهای موفق برای دیگر کشورها در حال شکلگیری هستند. در این مقاله، به تاثیر پروژههای کلان انرژی تجدیدپذیر امارات بر رشد هوش مصنوعی و دیتاسنترها در امارات و رابطه آن با سرور مجازی امارات میپردازیم.
پروژههای عظیم انرژی تجدیدپذیر در امارات
ابوظبی بار دیگر با رونمایی از یک پروژه عظیم و پیشگام، توجه جهانیان را به سوی خود جلب کرده است. شرکت «Masdar»، یکی از شرکتهای قدرتمند امارات در حوزه انرژیهای پاک، با همکاری شرکت آب و برق امارات (EWEC)، در حال توسعه پروژهای است که به گفته مقامات، میتواند نقش انرژی تجدیدپذیر را در عصر اطلاعات بازتعریف کند.
این پروژه ۶ میلیارد دلاری (بیش از ۲۲ میلیارد درهم)، که در منطقه «Al Wathba» واقع شده، قرار است به عنوان نخستین نیروگاه مگا انرژی تجدیدپذیر در جهان عمل کند که قادر است به صورت ۲۴ ساعته و در تمام هفت روز هفته، برقی پایدار و بدون قطعی تامین نماید. عبدالله زاید، مدیر توسعه کسبوکار و پروژه در مصدر، تأکید میکند که این طرح تنها یک پروژه داخلی نیست، بلکه الگویی است که نشان میدهد چگونه میتوان نیازهای انرژی پایدار را در مقیاس جهانی برطرف کرد.
توسعه دیتاسنترها و نقش آنها در رشد هوش مصنوعی
یکی از محرکهای اصلی پشت این سرمایهگذاری عظیم، تقاضای فزاینده از سوی بخشهای فناوری است. عبدالله زاید در گفتگو با «National News» اشاره کرد که تقاضا در حوزههای دیتاسنتر و هوش مصنوعی به شدت در حال افزایش است. این فناوریها مصرف برق بسیار بالایی دارند و توسعه آنها نیازمند منابع انرژی قابل اتکا است.
با پیشرفت مفاهیم مرتبط با انرژی تجدیدپذیر، این امکان فراهم میشود که انقلاب تکنولوژیک و هوش مصنوعی با سرعت و گستردگی بیشتری پیش برود. در واقع، زیرساختهای حیاتی فناوری مانند بهترین دیتاسنترهای امارات که میزبان حجم عظیمی از دادهها و پردازشهای هوش مصنوعی هستند، برای عملکرد بدون وقفه خود به چنین منابع انرژی پایداری نیاز مبرم دارند. این امر نه تنها پایداری زیستمحیطی این مراکز را تضمین میکند، بلکه مزیت رقابتی آنها را در سطح جهانی افزایش میدهد.
مفهوم Baseload در انرژی تجدیدپذیر
یکی از بزرگترین چالشهای تاریخی انرژی تجدیدپذیر، ناپایدار بودن آن بوده است. به گفته آقای زاید، مشکل اصلی منابعی مانند خورشید و باد این است که همیشه در دسترس نیستند؛ وقتی خورشید میتابد یا باد میوزد، انرژی دارید، اما در شب یا روزهای آرام، تولید متوقف میشود.
این پروژه جدید در ابوظبی قصد دارد با معرفی مفهوم «Baseload» در بخش انرژی تجدیدپذیر، این چالش را برای همیشه حل کند. بار پایه به حداقل سطح تقاضای برق در یک شبکه اشاره دارد که باید به صورت ثابت و بدون وقفه در طول شبانهروز تامین شود.
ترکیب فناوریها برای پایداری ۲۴ ساعته
برای دستیابی به این هدف بزرگ، این نیروگاه از ترکیبی از پیشرفتهترین فناوریهای جهان استفاده خواهد کرد:
- ظرفیت عظیم خورشیدی: این پروژه شامل ۵.۲ گیگاوات ظرفیت تولید انرژی خورشیدی است.
- ذخیرهسازی پیشرفته: استفاده از ۱۹ گیگاوات-ساعت ظرفیت ذخیرهسازی باتری، کلید اصلی تامین برق در ساعاتی است که نور خورشید در دسترس نیست.
- هوش مصنوعی در مدیریت شبکه: طراحی پروژه شامل فناوریهای Edge، نیروگاه مجازی، قابلیتهای شکلدهی شبکه و Black Start است. همچنین از پیشبینیهای تقویتشده با هوش مصنوعی و توزیع هوشمند برای مدیریت بهینه جریان برق استفاده میشود.
این ترکیب فناوری به پروژه اجازه میدهد تا ۱ گیگاوات انرژی پایه تجدیدپذیر را به صورت شبانهروزی و با تعرفهای رقابتی در سطح جهانی به شبکه تحویل دهد. این میزان انرژی برای تأمین برق بیش از ۵۰۰ هزار خانه کافی خواهد بود.
تأثیرات زیستمحیطی و اقتصادی
فراتر از تأمین نیازهای فناوری، این پروژه تأثیرات عمیقی بر اقتصاد و محیط زیست امارات خواهد داشت. طبق اعلام شرکتهای سازنده، راهاندازی کامل این نیروگاه تا سال ۲۰۲۷، از انتشار سالانه حدود ۵.۷ میلیون تن دیاکسید کربن جلوگیری خواهد کرد.
علاوه بر این، توسعه این پروژه عظیم منجر به ایجاد ۱۰ هزار فرصت شغلی جدید خواهد شد که نشاندهنده پتانسیل بالای بخش انرژی تجدیدپذیر در اشتغالزایی است. این امر همچنین به رشد غیرمستقیم سایر بخشهای دیجیتال کمک میکند؛ برای مثال، شرکتهایی که خدمات سرور مجازی امارات را ارائه میدهند، میتوانند از زیرساختی سبزتر و پایدارتر بهرهمند شوند که این موضوع برای مشتریان بینالمللی آگاه به مسائل زیستمحیطی جذابیت بالایی دارد.
چشمانداز جهانی و نقش استراتژیک امارات
دکتر سلطان الجابر، وزیر صنعت و فناوری پیشرفته امارات و رئیس هیئت مدیره مصدر، این پروژه را گامی مهم در جهت بازتعریف نقش انرژی تجدیدپذیر در عصر اطلاعات میداند. حضور مقامات عالیرتبه مانند شیخ ذهاب بن محمد در مراسم کلنگزنی، نشاندهنده اهمیت استراتژیک این پروژه برای رهبری امارات است.
الگویی برای تکرار در سراسر جهان
مصدر تنها به توسعه این پروژه در داخل خاک امارات بسنده نمیکند. عبدالله زاید تاکید دارد که آنها قصد دارند ثابت کنند آنچه در ابوظبی انجام شده، مفهومی قابل تکرار در سراسر جهان است. مصدر با حضور در بیش از ۴۰ کشور، به دنبال توسعه پروژههای مشابه در آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکا است.
البته راهکارها بسته به منابع محلی متفاوت خواهد بود. برای مثال، در کشورهایی که منابع بادی غنی دارند، میتوان ترکیبی از باد و خورشید را برای کاهش حجم کلی سرمایهگذاری و بهینهسازی تولید انرژی تجدیدپذیر به کار گرفت.
همگامی با اهداف اقلیمی جهانی
این پروژه در راستای تلاشهای بینالمللی برای دستیابی به اهداف توافق پاریس و نتایج اجلاس COP28 (که امارات میزبان آن بود) قرار دارد. هدف جهانی، سه برابر کردن ظرفیت انرژی تجدیدپذیر و دو برابر کردن بهرهوری انرژی تا سال ۲۰۳۰ است.
آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA) مستقر در ابوظبی گزارش داده است که در سال ۲۰۲۴، ۵۸۲ گیگاوات ظرفیت جدید به شبکه جهانی افزوده شده که رکوردی جدید برای سومین سال متوالی است. این آمار امیدواریها را برای دستیابی به اهداف اقلیمی و حفظ آستانه ۱.۵ درجه سانتیگراد افزایش میدهد.
نتیجهگیری
پروژه جدید مصدر در ابوظبی، نمادی از ترکیب انرژی و هوش مصنوعی است. پروژههای کلان انرژی تجدیدپذیر امارات نشان میدهند که با سرمایهگذاری هوشمندانه و استفاده از فناوریهای جدید، میتوان بر محدودیتهای ذاتی انرژی تجدیدپذیر غلبه کرد و زیرساختی مطمئن برای آینده دیجیتال فراهم کرد. امارات با این اقدام، نه تنها جایگاه خود را در بازار ۱.۵۷ تریلیون دلاری انرژیهای پاک تثبیت میکند، بلکه مسیری روشن برای سایر کشورها در جهت توسعه پایدار ترسیم مینماید.
