اگر تا چند سال پیش پایداری یک وبسایت فقط به کیفیت هاستینگ یا سرور اختصاصی محدود میشد، امروز بازی تغییر کرده است. DNS ابری (Cloud DNS) در واقع پاسخ تکنولوژی به محدودیتهای فیزیکی و جغرافیایی nameserverها قدیمی است. در مدل سنتی، شما چند رکورد NS داشتید که به یک یا دو سرور مشخص اشاره میکردند. اگر آن سرورها زیر بار ترافیک میرفتند یا با حملات DDoS مواجه میشدند، تمام رشتههای شما پنبه میشد. اما در مدل ابری، ما با یک «شبکه توزیعشده» طرف هستیم. اینجا دیگر یک نقطه واحد برای شکست (Single Point of Failure) وجود ندارد. در این مقاله قصد داریم به بررسی این که DNS ابری چیست بپردازیم و با کاربردهای آن بیشتر آشنا شویم.
چگونه DNS کار میکند؟
وقتی یک مشتری درخواست خدماتی میکند، اولین چیزی که اتفاق میافتد، حل DNS است. این یعنی ترجمه نامهاست به آدرس IP. روند درخواست به شرح زیر است:
- مرحله 1: مشتری یک درخواست DNS میفرستد.
- مرحله 2: درخواست توسط یک resolver بازگشتی دریافت میشود که بررسی میکند آیا پاسخ درخواست را از قبل دارد یا نه.
- مرحله 3 (الف): اگر پاسخ موجود باشد، resolver بازگشتی پاسخ را از کش خود ارسال میکند.
- مرحله 3 (ب): اگر پاسخ موجود نباشد، resolver بازگشتی درخواست را به سرورهای دیگر هدایت میکند.
- مرحله 4: سپس سرور authoretative به درخواستها پاسخ میدهد.
- مرحله 5: resolver بازگشتی نتیجه را برای درخواستهای آینده در کش ذخیره میکند.
- مرحله 6: و در نهایت اطلاعات به مشتری ارسال میشود.
DNS ابری چیست؟
DNS ابری یکی از سرویسهای نوین و پیشرفته است که در بستر شبکههای ابری ارائه میشود. این سرویس امکان مدیریت نام دامنهها را به شکل سریع، مقیاسپذیر و ایمن فراهم میآورد. برخلاف سیستمهای DNS سنتی، که نیاز به سرورهای فیزیکی و مدیریت پیچیده دارند، DNS ابری با استفاده از زیرساختهای جهانی ابری این فرآیند را سادهتر و بهینهتر میسازد.
در DNS ابری، نیازی به مدیریت مستقیم سرورهای DNS یا نرمافزارهای پیچیده ندارید. به این ترتیب، بار نگهداری و پشتیبانی از زیرساختها به طور خودکار بر دوش ارائهدهندگان خدمات ابری قرار میگیرد. این سرویس بهویژه برای کسبوکارها، توسعهدهندگان و مدیران سایتها مناسب است چرا که مدیریت DNS بدون نگرانیهای فنی بهراحتی از طریق پلتفرمهای ابری انجام میشود.
در واقع، DNS ابری مانند یک دفترچه تلفن هوشمند عمل میکند که ارتباطات اینترنتی را تسهیل مینماید. وقتی یک کاربر دامنهای مانند “example.com” را وارد میکند، این سرویس نام دامنه را به آدرس IP مربوطه تبدیل کرده و مسیر اتصال را هموار میکند. اما تفاوت اصلی DNS ابری با سیستمهای قدیمی، در این است که این سیستم بر پایه زیرساختهای ابری ساخته شده است و از شبکههای جهانی nameserverها بهره میبرد. ویژگیهایی همچون مقیاسبندی خودکار، در دسترس بودن بالا و پایداری در عملکرد از مزایای این سرویس هستند.
DNS ابری چطور کار میکند؟
DNS ابری اساسا با ترجمه نام دامنهها به آدرسهای IP و هدایت هوشمند درخواستها عمل میکند. وقتی کاربری نام دامنهای را وارد میکند، درخواست به سرورهای DNS ابری ارسال میشود. این سرورها، که بخش از شبکه جهانی نیمسرورهای Anycast هستند، به جستجوی رکورد DNS مربوطه پرداخته و آدرس IP صحیح را به کاربر بازمیگردانند. نیمسرورهای Anycast بهطور خودکار درخواستها را به نزدیکترین سرور از نظر جغرافیایی هدایت میکنند. این ویژگی باعث میشود تا تاخیر بسیار کم و دسترسی بالا برای کاربران در سرتاسر جهان فراهم شود.
DNS ابری همچنین از دو نوع زون اصلی پشتیبانی میکند: زونهای عمومی و خصوصی.
-
زون عمومی (Public Zone): این زونها در اینترنت عمومی قابل مشاهده هستند و برای انتشار دامنهها و سرویسهای آنلاین استفاده میشوند. در این زونها، DNS ابری از نیمسرورهای معتبر (authoritative name servers) برای پاسخدهی به درخواستها استفاده میکند. زمانی که یک زون عمومی ایجاد میشود، مجموعهای از نیمسرورها بهطور خودکار به آن اختصاص داده میشود تا تضمین کند درخواستها از هر نقطهای از دنیا با کمترین تأخیر پاسخ داده شوند. این ساختار موجب میشود که اطلاعات دامنه شما بهطور دقیق و سریع در اختیار کاربران جهانی قرار گیرد.
-
زون خصوصی (Private Zone): زونهای خصوصی بهطور خاص برای شبکههای داخلی طراحی شدهاند و از نمایش اطلاعات DNS در اینترنت عمومی جلوگیری میکنند. این زونها فقط در شبکههای مجاز VPC (Virtual Private Cloud) قابل دسترسی هستند و به پروژههای خاص اختصاص مییابند. به هنگام ایجاد یک زون خصوصی، میتوانید لیست VPCهای مجاز را مشخص کنید تا از دسترسی غیرمجاز به اطلاعات جلوگیری شود. این نوع از DNS بهویژه برای پروژههای داخلی، ماشینهای مجازی، خدمات تعادل بار یا لود بالانسینگ و منابع ابری مفید است، چرا که امنیت شبکه داخلی را حفظ کرده و از افشای اطلاعات به بیرون جلوگیری میکند.
نقش Anycast در DNS ابری
برای درک بهتر اینکه چرا Cloud DNS سریعتر است، باید تفاوت متد مسیریابی را بدانیم. در DNSهای معمولی (Unicast)، فرقی نمیکند کاربر شما در تهران باشد یا تورنتو؛ درخواست او باید به همان سروری برسد که IP دامنه شما روی آن ست شده است. این یعنی «تأخیر» یا همان Latency که دشمن شماره یک تجربه کاربری است.
اما سرویسدهندگان ابری از شبکه Anycast استفاده میکنند. در این ساختار یک آدرس IP واحد روی صدها سرور در نقاط مختلف جهان منتشر میشود، پروتکلهای مسیریابی اینترنت (مثل BGP)، درخواست کاربر را به «نزدیکترین» node سالم هدایت میکنند و اگر node نزدیک به کاربر به هر دلیلی (مثل قطعی برق یا حملات سایبری) از دسترس خارج شود، درخواست به صورت خودکار و بدون نیاز به تغییر دستی، به گره بعدی منتقل میشود.
ویژگیهای کلیدی DNS ابری
DNS ابری دارای مجموعهای از ویژگیها و قابلیتهای منحصر بهفرد است که آن را از سیستمهای DNS سنتی متمایز میکند و آن را به یک انتخاب عالی برای کسبوکارها، توسعهدهندگان و سازمانها تبدیل میکند. این ویژگیها شامل موارد زیر هستند:
نیمسرور Anycast
شبکه جهانی نیمسرورهای Anycast، یکی از بزرگترین مزایای DNS ابری است. با استفاده از Anycast، درخواستهای DNS بهطور خودکار به نزدیکترین سرور هدایت میشوند. این مکانیزم باعث میشود که تأخیر کاهش یابد و دسترسی بهطور جهانی با سرعت بالا فراهم گردد. این ویژگی برای برنامههایی که به تأخیر بسیار کم و پاسخدهی سریع نیاز دارند، بسیار حیاتی است.
مقیاسبندی خودکار و تضمین دسترسی
DNS ابری بهصورت خودکار با افزایش حجم درخواستها مقیاس میشود. این به این معنی است که حتی زمانی که تعداد رکوردها یا درخواستها بهشدت افزایش یابد، سرویس بدون افت کیفیت و عملکرد به کار خود ادامه میدهد. این مقیاسبندی خودکار تضمین میکند که در هنگام حملات DDoS یا پیکهای شدید ترافیکی، سرویس همچنان در دسترس باقی میماند و عملکرد آن کاهش نمییابد.
مدیریت آسان زون و رکوردها
یکی از بزرگترین مزایای DNS ابری، سهولت در مدیریت زونها و رکوردهای DNS است. با استفاده از این سرویس، شما میتوانید بهراحتی زونهای جدید ایجاد کرده، رکوردها را اضافه، حذف یا ویرایش کنید و نظارت دقیقی بر روی انتشار نیمسرورها داشته باشید. رابط کاربری ساده این سرویس بهویژه برای افرادی که تخصص فنی کمتری دارند، این فرآیند را تسهیل میکند.
حفاظت در برابر حملات DDoS
یکی دیگر از ویژگیهای برجسته DNS ابری، مقاومت در برابر حملات DDoS است. این سرویس قادر است تا حملات گسترده را جذب و خنثی کند، چرا که منابع آن بهطور خودکار افزایش مییابد و پهنای باند بالایی برای مقابله با این نوع حملات فراهم میآورد. این ویژگی بهویژه برای سرویسهای حیاتی و مشاغل حساس به زمان اهمیت زیادی دارد.
پشتیبانی از DNSSEC
DNSSEC (Domain Name System Security Extensions) بهمنظور افزایش امنیت اطلاعات DNS و جلوگیری از حملات جعل DNS طراحی شده است. با استفاده از DNSSEC، رکوردهای DNS بهصورت رمزنگاری شده ارسال میشوند تا از هرگونه حملهای مانند cache poisoning جلوگیری شود. بسیاری از ارائهدهندگان DNS ابری این ویژگی را بهصورت خودکار یا با سهولت فعال میکنند تا امنیت شبکههای کاربران تضمین گردد.
پایداری و افزونگی بالا
زیرساختهای DNS ابری معمولاً بهطور جغرافیایی توزیعشده و کاملاً افزونه هستند. این ویژگی موجب افزایش مقاومت در برابر خرابیها و آسیبها میشود. در صورتی که یک قسمت از سیستم دچار مشکل شود، سرویس همچنان بهطور کامل فعال باقی میماند و کاربران تحت تأثیر قرار نمیگیرند. این افزونگی بالا بهویژه در محیطهای حساس بهدسترس بودن و با نیاز به پایداری در سطح جهانی حیاتی است.
امنیت مداوم
امنیت در DNS ابری همواره بهروزرسانی و پشتیبانی میشود. سرورها بهطور منظم پچ، اسکن و ایمنسازی میشوند تا از آسیبپذیریها جلوگیری شده و سطح امنیتی همیشه در بالاترین حد ممکن قرار گیرد. این تضمین میکند که هیچگونه تهدید امنیتی بر روی زیرساختهای DNS ابری تأثیر نگذارد و تمامی درخواستها بهصورت امن پردازش شوند.
جمعبندی
DNS ابری راهکاری مدرن، مقیاسپذیر، امن و کارآمد برای مدیریت و انتشار دامنهها است. با بهرهگیری از نیمسرورهای Anycast، مقیاسبندی خودکار، حفاظت DDoS، پشتیبانی DNSSEC و حذف نیاز به مدیریت سرور، این سرویس دسترسی مطمئن، کمتأخیر و پایدار را برای کاربران جهانی فراهم میکند. مهمترین مزیت آن، آزادسازی زمان و منابع تیم فنی است تا روی توسعه و نوآوری تمرکز کنند نه نگهداری زیرساخت. اگر به دنبال پایداری بالا، سرعت بهتر، امنیت بیشتر و مدیریت ساده هستید، DNS ابری انتخابی هوشمندانه است. حتی با گزینههای DNS ابری رایگان هم میتوانید بدون ریسک شروع کنید و با رشد نیازها، به راحتی مقیاس دهید و از مزایای کامل این فناوری بهرهمند شوید.
