در حوزه امنیت دیجیتال، تست نفوذ نقش بسیار مهمی در حفظ امنیت دادههای سازمانی و اطلاعات خصوصی کاربران ایفا میکند و به همین دلیل، هک اخلاقی یا قانونمند به یک مهارت ارزشمند و پرطرفدار تبدیل شده است. بنابراین، نیاز به نیروهای متخصص در حوزه امنیت سایبری بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. ابزارهای متعددی برای کمک به هکرهای کلاه سفید توسعه داده شده که یکی از شاخصترین آنها، سیستم عاملی به نام کالی لینوکس است. در این مطلب، این توزیع را معرفی میکنیم تا با کاربردها، ویژگیها و ابزارهای کاربردی آن آشنا شویم.
کالی لینوکس چیست؟
کالی لینوکس یکی از توزیع های لینوکس متنباز و رایگان است که بهصورت تخصصی برای آزمونهای امنیتی، تست نفوذ و تحلیلهای پیشرفته امنیت سایبری طراحی شده است. این توزیع لینوکسی در واقع یک بستر جامع برای متخصصان امنیت اطلاعات محسوب میشود؛ بستری که صدها ابزار حرفهای را بهصورت از پیش نصبشده در اختیار کاربر قرار میدهد تا بتواند شبکهها، سیستمها، نرمافزارها و حتی سختافزارها را از منظر امنیتی ارزیابی کند.
این سیستمعامل توسط تیم Offensive Security توسعه و نگهداری میشود؛ شرکتی که در سطح بینالمللی بهعنوان یکی از معتبرترین نهادهای آموزشی و عملیاتی در حوزه امنیت سایبری شناخته میشود. کالی لینوکس در واقع نسخه تکاملیافته پروژه قدیمیتر BackTrack است که سالها بهعنوان توزیع محبوب هکرهای اخلاقی و تحلیلگران امنیت مورد استفاده قرار میگرفت.
برخلاف توزیعهای عمومی لینوکس که برای استفاده روزمره طراحی شدهاند، کالی لینوکس از ابتدا با یک هدف مشخص ساخته شده است: آزمون و ارزیابی امنیت.
در این سیستمعامل صدها ابزار تست نفوذ از پیش نصب شدهاند. این ابزارها بر اساس نوع کاربرد (شبکه، وب، رمزنگاری، مهندسی معکوس و…) دستهبندی شدهاند و تنظیمات پیشفرض برای انجام فعالیتهای امنیتی بهینهسازی شدهاند. هم چنین امکان اجرای ابزارها در سناریوهای حرفهای فراهم است.
به بیان ساده، اگر یک کاربر عادی لینوکس برای نصب ابزارهای امنیتی نیاز به جستجو، دانلود و پیکربندی جداگانه داشته باشد، در کالی لینوکس همه چیز از قبل آماده شده است.
تاریخچه کالی لینوکس
توسعه کالی لینوکس نتیجه سالها دانش و تجربه انباشته شده در زمینه ساخت سیستم عاملهای تست نفوذ بوده است. از آنجایی که همواره گروه کوچکی از افراد تیم توسعهدهنده آن را تشکیل دادهاند، تنها چند توسعهدهنده خاص روی هر یک از پروژههای قبلی کار کردهاند و کالی مسیر طولانی را طی کرده تا به شکل امروزی برسد.
پروژه اولیه، Whoppix نام داشت که مخفف عبارت WhiteHat Knoppix بود. همانطور که از نامش پیداست، سیستم عامل زیربنایی آن Knoppix بود و نسخههای آن از ۲.۰ تا ۲.۷ عرضه شد. این پروژه راه را برای جانشین خود یعنی WHAX باز کرد. دلیل تغییر نام، این بود که سیستم عامل پایه از Knoppix به Slax تغییر یافت (WHAX مخفف WhiteHat Slax بود).
همزمان با WHAX، سیستم عامل مشابه دیگری به نام Auditor Security Collection در حال توسعه بود که دوباره از Knoppix استفاده میکرد. سرانجام تلاشهای این دو پروژه ادغام شد و سیستم عامل مشهور BackTrack به وجود آمد. بکتراک در نسخههای ۱ تا ۳ بر پایه Slackware بود، اما در نسخههای ۴ و ۵ به سراغ اوبونتو رفت.
در نهایت در سال ۲۰۱۳، با بهرهگیری از تمام تجربیات گذشته، کالی لینوکس جایگزین BackTrack شد. کالی ابتدا از هسته پایدار توزیع لینوکس دبیان استفاده میکرد، اما زمانی که به یک نسخه سیستم عامل Rolling با بهروزرسانی مداوم تبدیل شد، به نسخه تست دبیان تغییر وضعیت داد تا همیشه بهروزترین ابزارها را در اختیار کاربران قرار دهد.
کاربردهای رایج کالی لینوکس
شاید برای بسیاری از افراد که تازه وارد حوزه امنیت شدهاند، این سوال پیش بیاید که کاربردهای کالی لینوکس چیست و چرا اینقدر اهمیت دارد؟ در ادامه به مهمترین موارد استفاده از سیستم عامل کالی لینوکس چه در محیط لوکال و چه در محیط سرور مجازی لینوکس، میپردازیم:
تست نفوذ
این اصلیترین و شناختهشدهترین کاربرد کالی لینوکس بهشمار میرود. در این فرآیند، متخصصان امنیت تلاش میکنند تا با مجوز قانونی به سیستمها، شبکهها یا وبسایتهای یک سازمان نفوذ کنند. هدف از این کار، شبیهسازی حملات واقعی هکرهاست تا حفرههای امنیتی قبل از اینکه مورد سوءاستفاده قرار گیرند، شناسایی و برطرف شوند.
جرمشناسی دیجیتال
زمانی که یک حمله سایبری رخ میدهد یا دادههایی به سرقت میرود، شواهد باید به طور دقیق بررسی شوند. کالی لینوکس یک حالت ویژه به نام Forensic Mode دارد که در این حالت، سیستم عامل هیچ تغییری در هارد دیسک ایجاد نمیکند تا شواهد دیجیتالی دستنخورده باقی بمانند. کارشناسان از ابزارهای کالی برای بازیابی اطلاعات پاک شده، ردیابی شیوه حمله و تحلیل فایلهای مشکوک استفاده میکنند.
ممیزی امنیتی
برخلاف تست نفوذ که روی یک هدف خاص تمرکز دارد، ممیزی امنیتی فرآیندی وسیعتر برای ارزیابی سطح امنیت کلی یک شبکه یا سازمان است. مدیران شبکه از Kali لینوکس استفاده میکنند تا مطمئن شوند پیکربندیهای امنیتی، فایروالها و پروتکلهای رمزنگاری مطابق با استانداردهای امنیتی روز دنیا تنظیم شدهاند.
مهندسی معکوس
به معنای فرآیند تحلیل نرم افزارها برای درک نحوه عملکرد آنهاست. این کار اغلب برای تحلیل بدافزارها انجام میشود تا مشخص شود یک ویروس یا باجافزار چگونه کار میکند و چطور میتوان آن را خنثی کرد. کالی لینوکس ابزارهای قدرتمندی برای تبدیل کدهای کامپایل شده به کدهای قابل خواندن و تحلیل آنها ارائه میدهد.
تحقیقات امنیتی
بسیاری از محققان امنیت سایبری برای کشف آسیبپذیریهای جدید در نرم افزارها و سخت افزارها از محیط کالی لینوکس استفاده میکنند. محیط توسعه قدرتمند و دسترسی به طیف وسیعی از ابزارهای تحلیل شبکه و کد، کالی را به بستری ایدهآل برای پژوهشگران تبدیل کرده است.
تست مهندسی اجتماعی
امنیت فقط مربوط به نرم افزار نیست؛ انسانها اغلب ضعیفترین حلقه زنجیره امنیت هستند. برخی از ابزارهای سیستم عامل کالی لینوکس به متخصصان اجازه میدهد حملاتی مانند فیشینگ را شبیهسازی کنند. هدف از این کار، سنجش سطح آگاهی پرسنل یک سازمان و آموزش آنها در برابر فریبهای سایبری است.
پیشنیازهای سخت افزاری Kali لینوکس
برای تجربه کاربری روان و استفاده از تمام قابلیتهای این سیستم عامل، باید مطمئن شوید که سیستم شمایا سرور مجازی لینوکس شما حداقلهای لازم را دارد. اگرچه Kali لینوکس نسبت به سیستم عاملهای سنگین تجاری منابع کمتری مصرف میکند، اما نیازهای آن بسته به نحوه استفاده شما و اینکه از رابط کاربری گرافیکی استفاده کنید یا خط فرمان، متفاوت است.
برای نصب و اجرای نسخه استاندارد با محیط دسکتاپ، به موارد زیر نیاز دارید:
- فضای دیسک: حداقل ۲۰ گیگابایت فضای خالی روی هارد دیسک برای نصب کامل ابزارها پیشنهاد میشود.
- حافظه رم: حداقل ۲ گیگابایت (برای عملکرد روانتر، ۴ گیگابایت یا بیشتر توصیه میشود).
- پردازنده: معماریهای i386 برای سیستمهای قدیمی ۳۲ بیتی، amd64 (اینتل و AMD) یا Apple Silicon
- درایو: پورت USB برای بوت کردن از طریق فلش مموری یا درایو DVD
البته اگر قصد دارید کالی لینوکس را تنها از طریق خط فرمان و بدون محیط گرافیکی اجرا کنید، حتی با ۱۲۸ مگابایت رم و ۲ گیگابایت فضای دیسک نیز میتوانید آن را راهاندازی کنید.
ویژگیهای کالی لینوکس
چرا متخصصان امنیت تا این حد به این توزیع وابسته هستند؟ پاسخ در ویژگیهای منحصربهفرد سیستم عامل کالی لینوکس قرار دارد که آن را از سایر رقبا متمایز میکند:
ابزارهای از پیش نصب شده
جدیدترین نسخه این سیستم عامل با بیش از ۶۰۰ ابزار تست نفوذ عرضه میشود. تیم توسعهدهنده با بررسی دقیق ابزارهای قدیمی موجود در BackTrack، اسکریپتهای ناکارآمد را حذف کرده و سرویسهای تکراری را با گزینههای بهتر جایگزین کردهاند تا مجموعهای خالص و قدرتمند در اختیار شما باشد.
تیم توسعه امن
تیم توسعهدهنده کالی گروه کوچکی از افراد مورد اعتماد هستند که تنها آنها اجازه دارند بستههای نرم افزاری را ویرایش و به مخازن اضافه کنند. تمام ارتباطات با پروتکلهای امنیتی چندگانه انجام میشود. محدود کردن دسترسی به کدهای اصلی، خطر آلودگی منبع و نفوذ بدافزار به هسته سیستم عامل را به حداقل میرساند.
پشتیبانی از چندین زبان
اگرچه اکثر ابزارهای تست نفوذ به زبان انگلیسی طراحی شدهاند، اما این سیستم عامل از زبانهای مختلف پشتیبانی میکند. این ویژگی به کاربران اجازه میدهد تا با زبان خود با این سیستم عامل و ابزارهای مورد نیازشان استفاده کنند.
پشتیبانی گسترده از ARM
انعطافپذیری Kali لینوکس به سیستمهای دسکتاپ محدود نمیشود. این توزیع روی طیف وسیعی از دستگاههای ARM مانند رزبری پای قابل اجراست. مخازن ARM با نسخه اصلی یکپارچه شدهاند، بنابراین ابزارهای امنیتی روی این دستگاههای کوچک نیز همگام با سایر نسخهها بهروزرسانی میشوند.
پیروی از استاندارد FHS
این ویژگی باعث میشود تا کاربران حرفهای لینوکس بتوانند فایلهای باینری، کتابخانهها و فایلهای پشتیبانی را دقیقا در همان مسیرهایی که انتظار دارند، پیدا کنند. این استانداردسازی، ادغام کالی با زیرساختهای موجود را سادهتر کرده و از سردرگمی در پیدا کردن ابزارها جلوگیری میکند.
قابلیت شخصیسازی پیشرفته
انعطافپذیری در کالی فراتر از تغییر ظاهر دسکتاپ است. متخصصان امنیت میتوانند با استفاده از متا-پکیجها و فرآیند سفارشیسازی ISO، نسخهای کاملا اختصاصی از سیستم عامل بسازند. این یعنی شما میتوانید نسخهای داشته باشید که فقط ابزارهای مورد نیاز پروژه خاص شما را داشته باشد، نه چیزی کمتر و نه چیزی بیشتر.
رایگان برای همیشه
تیم توسعهدهنده متعهد شده که کالی همیشه رایگان باقی بماند. هیچ نسخه پولی یا اشتراکی وجود ندارد و تمام امکانات آن بدون هیچ هزینه مالی در اختیار علاقهمندان به یادگیری و متخصصان امنیت قرار دارد.
روشهای نصب کالی لینوکس
روشهای مختلفی برای نصب توزیع کالی لینوکس وجود دارد. برای دسترسی به این توزیع قدرتمند، چهار روش اصلی وجود دارد که کاربران میتوانند بسته به نیاز خود یکی را انتخاب کنند. در ادامه به اختصار به هر یک از این ۴ روش میپردازیم:
Live Mode
در این روش، سیستم عامل روی یک فلش مموری با حداقل ظرفیت ۸ گیگابایت کپی میشود. پس از آمادهسازی فایل ISO، میتوانید سیستم را مستقیما از روی فلش بوت کنید بدون اینکه تغییری در سیستم عامل اصلی کامپیوتر ایجاد شود. البته امکان ذخیرهسازی دائمی اطلاعات در این حالت نیاز به انجام یکسری تنظیمات خاص دارد.
نصب روی هارد دیسک
برای کسانی که میخواهند از کالی به عنوان سیستم عامل اصلی خود استفاده کنند، نصب مستقیم روی هارد دیسک بهترین گزینه محسوب میشود. در این حالت، تغییرات دائمی هستند و سیستم عامل قبلی یا بخشی از پارتیشن، بازنویسی میشود. این روش بالاترین سرعت و پایداری را ارائه میدهد.
مجازیسازی
بسیاری از کاربران ترجیح میدهند Kali لینوکس را به عنوان یک ماشین مجازی در نرم افزارهایی مثل VMware یا VirtualBox اجرا کنند. این روش به شما اجازه میدهد تا بدون به خطر انداختن سیستم عامل اصلی خود، در یک محیط ایزوله و امن تمرین کنید. منابع سخت افزاری در این روش کاملا قابل تنظیم هستند. همچنین بسیاری از کاربران در زمان خرید سرور مجازی، توزیع کالی را برای سرور مجازی لینوکس خود انتخاب میکنند.
Dual Boot
در این سناریو، نیازی به حذف سیستم عامل فعلی که از آن استفاده میکنید نیست. کالی در کنار آن نصب میشود و هنگام روشن کردن کامپیوتر، میتوانید انتخاب کنید که وارد کدام محیط شوید. این روش برای کسانی که میخواهند فعالیتهای روزمره و کارهای امنیتی خود را روی یک دستگاه اما در محیطهای جداگانه انجام دهند، بسیار کاربردی است.
پیکربندی و اقدامات ضروری پس از نصب کالی لینوکس
پس از نصب کالی لینوکس، برای این که بتوانید از این سیستم عامل به عنوان یک ابزار تست نفوذ امن و کارآمد استفاده کنید، باید چند اقدام ضروری انجام دهید.
نصب Git
این کار برای دسترسی و دانلود کدهای آماده از مخازن آنلاین، ضروری است، زیرا به شما اجازه میدهد کدهای موجود در گیت هاب را مستقیما دریافت و استفاده کنید.
نصب و راهاندازی TOR
یکی از دغدغههای اصلی هکرها و متخصصان امنیت، حفظ حریم خصوصی است. نصب TOR در کالی لینوکس به عنوان یک سپر دفاعی عمل کرده و از شناسایی شدن جلوگیری میکند.
Terminal Multiplexer
برای اجرای همزمان چندین اسکریپت یا دستور، به ابزاری نیاز دارید که محیط ترمینال را مدیریت کند. ابزاری مانند Tilix به شما اجازه میدهد تبهای مختلفی در یک پنجره داشته باشید و تسکهای گوناگون را به صورت همزمان مدیریت کنید.
تنظیم میانبرهای Bash
متخصصان معمولا برای افزایش سرعت کار، میانبرهایی برای دستورات طولانی تعریف میکنند. با ویرایش فایل bash_aliases میتوان دستورات شخصیسازی شدهای ساخت که فرآیند کار با ترمینال را بسیار سریعتر و کارآمدتر میکند.
ایجاد کاربر با سطح دسترسی محدود
فعالیت دائمی با دسترسی روت خطرناک است. در سیستم عامل کالی لینوکس، ایجاد یک کاربر جدید با دسترسی محدود، ریسک نفوذ و آسیب به سیستم را در صورت بروز خطا یا حمله متقابل کاهش میدهد.
نصب ابزارهای تکمیلی هک
اگرچه کالی با ابزارهای زیادی عرضه میشود، اما گاهی به ابزارهای خاصی نیاز دارید که به صورت پیشفرض نصب نیستند. با استفاده از دستور sudo apt install میتوانید پکیجهای مورد نظر خود را به صورت گروهی یا تکی دریافت کنید تا جعبهابزار تست نفوذ شما تکمیل شود.
ابزارهای کاربردی در کالی لینوکس
قدرت اصلی کالی در ابزارهای بسیار کاربردی آن است. صدها برنامه در این سیستم عامل وجود دارد، که برخی از آنها شهرت جهانی دارند و جزو ضروریترین ابزارهای تست نفوذ محسوب میشوند:
John the Ripper
این ابزار یکی از محبوبترین برنامههای متنباز برای بازیابی رمز عبور شناخته میشود. John the Ripper با تمام سیستم عاملها سازگار است و انعطافپذیری بالایی دارد. شما میتوانید کد منبع آن را دانلود و به صورت دستی کامپایل کنید یا از نسخههای آماده استفاده نمایید. هدف اصلی این ابزار، شناسایی رمزهای عبور ضعیف و تقویت امنیت سیستمهاست.
Metasploit Framework
شاید بتوان گفت مهمترین دلیلی که متخصصان میخواهند بدانند کالی لینوکس چیست و به سراغ آن میآیند، همین فریمورک قدرتمند است. Metasploit مجموعهای جامع برای Red Teamها است که امکان شناسایی، اسکن و بهرهبرداری از آسیبپذیریها را در شبکهها و سرورها فراهم میکند. این ابزار هم برای تست نفوذ و هم برای تحقیقات آسیبپذیری کاربرد بسیار مهمی دارد.
Netcat
این ابزار سبک و ساده، برای خواندن و نوشتن دادهها روی اتصالات شبکه تحت پروتکلهای TCP و UDP استفاده میشود. به دلیل قابلیت ادغام آسان با اسکریپتهای دیگر، Netcat یک ابزار مهم برای متخصصان امنیت است که در سناریوهای مختلف دیباگ و انتقال اطلاعات به کار میآید.
چرا هکرهای کلاه سفید کالی لینوکس را انتخاب میکنند؟
سیستم عامل کالی لینوکس بدون شک محبوبترین و پرتقاضاترین پلتفرم در میان هکرهای اخلاقی و متخصصان سایبری بهشمار میرود. دلیل اول، متنباز بودن کامل آن است. این ویژگی به کارشناسان امنیت اجازه میدهد تا کدهای سیستم عامل را بررسی کرده و آن را دقیقا مطابق با نیازهای امنیتی خود شخصیسازی کنند.
علاوه بر این، وجود بیش از ۶۰۰ ابزار تست نفوذ که به صورت پیشفرض نصب شدهاند، کالی را به یک جعبهابزار همهکاره تبدیل کرده. ابزارهایی مانند Nmap برای اسکن شبکه، Wireshark برای تحلیل پکتها، Aircrack-ng برای تست نفوذ وایفای و موارد یاد شده در بخش قبل، باعث میشوند که متخصصان نیازی به نصب و پیکربندی جداگانه ابزارها نداشته باشند و بتوانند بلافاصله تمرکز خود را روی تامین امنیت و کشف آسیبپذیریهای امنیتی بگذارند.
جمعبندی
ورود به دنیای امنیت سایبری نیازمند ابزارهایی است که قدرت، انعطاف و امنیت را یکجا فراهم کنند. توزیع محبوب Kali لینوکس با ارائه مجموعهای بینظیر از ابزارهای تخصصی و محیطی پایدار مبتنی بر دبیان، مسیر یادگیری و اجرای تستهای نفوذ را برای متخصصان هموار میکند. تسلط بر ابزارهای متنوع آن، نه تنها درک عمیقتری از سازوکار شبکهها و سیستمها ایجاد میکند، بلکه مهارتی ارزشمند در بازار کار جهانی محسوب میشود. استفاده از کالی لینوکس برای تست نفوذ، اقدامی ضروری برای هر فردی است که میخواهد در نقش یک محافظ سایبری یا هکر کلاه سفید، امنیت زیرساختهای دیجیتال را تضمین کند.
