جلوگیری از آسیب به سئو سایت در زمان ملی شدن اینترنت و حفظ دسترسی اینترنت بین‌المللی وب سایت

ملی شدن اینترنت و اعمال محدودیت‌های ارتباطی بین‌المللی، شرایط جدیدی را برای وب‌سایت‌ها و کسب‌وکارهای آنلاین ایجاد کرده است. در چنین وضعیتی، حفظ دسترسی هم‌زمان کاربران داخلی، کاربران بین‌المللی و موتورهای جستجو به وب‌سایت، به یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران سایت و متخصصان سئو تبدیل شده است. تداوم این مشکل، نقش مستقیمی در حفظ ایندکس صفحات، پایداری رتبه‌های و جلوگیری از افت سئو دارد.

برای پاسخ به این نیاز، راهکارهایی مانند استفاده از روش‌هایی مانند: میزبانی در چند موقعیت جغرافیایی و بهره‌گیری از سرویس‌هایی نظیر GeoDNS مورد استفاده قرار میگیرند. این روش‌ها با هدف هدایت هوشمند ریکوئست‌ها و ارائه محتوا از مسیر مناسب، امکان دسترسی کاربران از داخل و خارج کشور را فراهم می‌کنند. بررسی و پیاده‌سازی صحیح این معماری‌ها می‌تواند نقش مهمی در حفظ دسترسی بین‌المللی وب‌سایت و جلوگیری از آسیب به سئو سایت در زمان ملی شدن اینترنت داشته باشد.

چرا در زمان ملی شدن اینترنت، سئوی سایت‌ها آسیب می‌بیند؟

وقتی اینترنت ملی می‌شود، ارتباط وب‌سایت‌ها با خارج از کشور محدود یا قطع می‌شود. از آن‌جایی که ربات‌های موتورهای جستجو مانند گوگل از خارج ایران به سایت‌ها دسترسی پیدا می‌کنند، در این شرایط دیگر قادر به مشاهده صفحات وب‌سایت نیستند. وقتی گوگل برای مدتی نتواند به صفحات یک سایت دسترسی داشته باشد، ابتدا به‌روزرسانی و بررسی صفحات متوقف می‌شود. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ممکن است برخی صفحات به‌تدریج از نتایج جستجو حذف شوند و در موارد شدیدتر، حتی صفحات ایندکس‌شده نیز از از ایندکس خارج شوند.

به زبان ساده، در زمان ملی شدن اینترنت، سایت از نظر فنی مشکلی ندارد، اما چون از بیرون کشور قابل دسترسی نیست، گوگل تصور می‌کند سایت دیگر در دسترس یا فعال نیست. همین موضوع می‌تواند باعث کاهش شدید ورودی سایت و از دست رفتن جایگاه آن در نتایج جستجو شود.

حتی اگر یک وب‌سایت روی سرور خارج از ایران میزبانی شود، در زمان ملی شدن اینترنت معمولا از نظر سئو دچار مشکل جدی نمی‌شود، چون ربات‌های موتورهای جستجو همچنان می‌توانند از خارج کشور به سایت دسترسی داشته باشند و صفحات را بررسی و ایندکس کنند.

اما در مقابل، کاربران داخل ایران دیگر قادر به باز کردن سایت نخواهند بود یا دسترسی آن‌ها بسیار ناپایدار می‌شود. در نتیجه، بخش عمده‌ای از بازدیدکنندگان سایت از دست می‌روند و عملا ورودی کاربران داخلی به صفر یا نزدیک به صفر می‌رسد. این موضوع مستقیما بر کسب‌وکار، فروش و تعامل کاربران تأثیر می‌گذارد، حتی اگر جایگاه سایت در نتایج جستجو حفظ شده باشد.

به بیان ساده، میزبانی سایت روی سرور خارجی می‌تواند دسترسی موتورهای جستجو را حفظ کند، اما بدون راهکار مناسب برای کاربران داخل کشور، سایت بخش مهمی از مخاطبان خود را از دست می‌دهد. به همین دلیل، راهکار مناسب در زمان ملی شدن اینترنت باید به‌گونه‌ای باشد که هم موتورهای جستجو بتوانند سایت را ببینند و هم کاربران داخل ایران همچنان به آن دسترسی داشته باشند.

راهکارهای حفظ SEO و دسترسی بین‌الملل به سایت

برای حفظ رتبه سایت در موتورهای جستجو و هم‌زمان اطمینان از دسترسی کاربران داخل و خارج کشور، توجه به نحوه دسترسی سایت اهمیت ویژه‌ای دارد. در زمان محدود شدن یا ملی شدن اینترنت، وب‌سایت‌ها باید به گونه‌ای طراحی و مدیریت شوند که هم موتورهای جستجو بتوانند صفحات را خزش و ایندکس کنند و هم کاربران داخلی و خارجی بدون مشکل به محتوا دسترسی داشته باشند. توجه به این موضوع، کلید جلوگیری از کاهش رتبه سایت و حفظ تجربه کاربری مناسب در شرایط محدودیت‌های دسترسی است.

استفاده از GeoDNS و دو سرور برای حفظ دسترسی و SEO

در شرایطی که بخواهیم وب‌سایت هم برای کاربران داخلی و هم خارجی در دسترس باشد، به ویژه در زمان ملی شدن اینترنت، استفاده از دو Origin Server به همراه GeoDNS یا لود بالانسر یک معماری استاندارد و اثبات‌شده است. در این روش، یک سرور در داخل ایران (IR Origin) برای کاربران داخلی و یک سرور خارج از کشور (Global Origin) برای کاربران بین‌المللی و ربات‌های موتورهای جستجو راه‌اندازی می‌شود. GeoDNS ترافیک را بر اساس موقعیت جغرافیایی IP کاربر و User-Agent هدایت می‌کند، به این صورت که کاربران با IP ایرانی (مانند محدوده 185.143.232.0/22) به سرور ایران و کاربران خارجی و ربات‌ها به سرور خارجی هدایت می‌شوند.

برای مثال، اگر دامنه شما example.com باشد، سرور ایرانی در دیتاسنتر پارس‌آنلاین با آی‌پی 185.143.232.XX و سرور خارجی در آلمان با آی‌پی 172.67.123.XX قرار داشته باشد، GeoDNS می‌تواند ترافیک ایرانی را به سرور داخل و ترافیک خارجی و ربات‌ها را به سرور آلمان هدایت کند. برای اطمینان از یکپارچگی محتوا، فایل‌ها با ابزارهایی مانند rsync و دیتابیس با MySQL Replication همگام‌سازی می‌شوند. همچنین هر دو سرور باید از HTTPS استفاده کنند و فایروال‌های مناسب، مانند iptables یا Cloudflare Firewall برای محافظت در برابر حملات DDoS فعال باشند. این معماری تضمین می‌کند که کاربران داخلی و خارجی بتوانند بدون مشکل به سایت دسترسی داشته باشند و موتورهای جستجو نیز صفحات سایت را به‌طور پایدار خزش و ایندکس کنند، بدون آنکه SEO تحت تأثیر محدودیت‌های اینترنت داخلی قرار گیرد.

استفاده از GeoDNS برای هدایت هوشمند ترافیک

GeoDNS یک سرویس DNS هوشمند است که بر اساس موقعیت جغرافیایی کاربر، پاسخ DNS مناسب را ارائه می‌دهد. این ابزار چند مزیت مهم دارد:

• کنترل مسیر دسترسی کاربران: GeoDNS کاربران را به سرور مناسب هدایت می‌کند و از بروز قطعی یا کندی برای کاربران داخلی و خارجی جلوگیری می‌کند.

• حفظ دسترسی ربات‌ها: ربات‌های موتورهای جستجو از خارج کشور سایت را کرال می‌کنند. GeoDNS تضمین می‌کند که این ربات‌ها همیشه بتوانند به سایت دسترسی داشته باشند و فرآیند خزش و ایندکس صفحات ادامه پیدا کند.

• پشتیبانی از Failover: در صورت از دسترس خارج شدن یکی از سرورها، GeoDNS می‌تواند به صورت خودکار ترافیک را به سرور دیگر هدایت کند.

به این ترتیب، GeoDNS پایه‌ای‌ترین لایه در مدیریت دسترسی هوشمند وب‌سایت است.

استفاده از دو سرور برای کاربران داخلی و خارجی

معماری دو سرور به سایت اجازه می‌دهد که:

• کاربران داخلی از طریق سرور مجازی یا سرور اختصاصی ایران به سایت دسترسی داشته باشند، حتی در شرایط ملی شدن اینترنت

• کاربران خارجی و ربات‌ها از طریق سرور خارجی، سایت را مشاهده کنند و خزش صفحات بدون مشکل انجام شود

مزیت کلیدی این روش این است که دسترسی داخلی و بین‌المللی از هم تفکیک می‌شود، بدون اینکه لازم باشد چند دامنه یا نسخه متفاوت سایت ایجاد شود. این کار باعث می‌شود که Authority دامنه و SEO سایت حفظ شود و ربات‌ها سایت را به‌عنوان یک منبع واحد ایندکس کنند.

همگام‌سازی محتوا برای جلوگیری از Duplicate Content

برای حفظ یکپارچگی سایت و جلوگیری از ایجاد محتوای تکراری، محتوای هر دو سرور باید کاملا یکسان و همگام‌سازی شده باشد. این همگام‌سازی شامل:

• دیتابیس: استفاده از Replication یا ابزارهای همگام‌سازی Real-time مانند MySQL Replication یا PostgreSQL Streaming

• فایل‌ها و منابع استاتیک: همگام‌سازی با Rsync، SFTP یا CDN با قابلیت Origin Pull

• تنظیمات SEO: Canonical، Sitemap و فایل Robots.txt باید روی هر دو سرور هماهنگ باشند

این کار باعث می‌شود که موتورهای جستجو سایت را به‌عنوان یک منبع واحد ببینند و صفحات ایندکس شده بدون مشکل باقی بمانند.

استفاده از CDN و Edge Routing برای بهینه‌سازی دسترسی و سرعت

CDN و Edge Routing مکمل این معماری هستند و چند نقش مهم دارند:

• کش کردن صفحات و منابع استاتیک: باعث افزایش سرعت بارگذاری و کاهش فشار روی سرورها می‌شود

• انتخاب سریع‌ترین مسیر: ترافیک کاربران و ربات‌ها به نزدیک‌ترین سرور یا Node هدایت می‌شود

• Failover خودکار: در صورت از دسترس خارج شدن یکی از سرورها، CDN به‌صورت خودکار ترافیک را به سرور دیگر هدایت می‌کند، بدون اینکه کاربر یا ربات متوجه اختلال شود

با این لایه، تجربه کاربری برای کاربران داخلی و خارجی حفظ می‌شود و موتورهای جستجو همیشه می‌توانند سایت را ایندکس کنند.

انجام اقدامات سئویی

Canonical صفحات در هر دو سرور باید ثابت و یکسان باشد تا از ایندکس شدن صفحات تکراری جلوگیری شود همچنین Sitemap و Robots.txt باید در هر دو سرور در یک مسیر و به صورت کاملا مشابه قرار داشته باشند. با انجام این اقدامات ربات‌ها همیشه به صفحات سایت دسترسی دارند و خطر دی‌ایندکس شدن کاهش می‌یابد و استفاده از دامنه واحد باعث می‌شود تمام لینک‌ها و اعتبار سایت به یک منبع متمرکز شود.

 استفاده از دامنه یا ساب‌دامنه جداگانه برای سرورهای داخلی و خارجی

این روش شامل میزبانی وب‌سایت روی دو سرور (یکی در ایران و یکی در خارج) و استفاده از دامنه‌ها یا ساب‌دامنه‌های جداگانه برای هر کدام است. به عنوان مثال، می‌توانید سایت اصلی را برای کاربران بین‌المللی روی سرور خارجی با دامنه‌ای مانند example.com میزبانی کنید و برای کاربران ایرانی، یک ساب‌دامنه (مانند ir.example.com) یا یک دامنه جداگانه (مانند example.ir) روی سرور ایرانی راه‌اندازی کنید. سپس، این آدرس‌ها را به کاربران ایرانی اطلاع دهید تا در شرایط ایران‌ اکسس از سرور داخلی استفاده کنند. در ادامه به بررسی این روش می‌پردازیم:

راه‌اندازی سرورها

وب‌سایت اصلی را روی سروری در خارج از ایران (مانند آلمان یا هلند) میزبانی کنید. این سرور برای کاربران بین‌المللی و موتورهای جستجو مانند گوگل در دسترس خواهد بود.

یک نسخه از وب‌سایت را روی سروری در ایران (مانند دیتاسنترهای آسیاتک یا افرانت) میزبانی کنید. این سرور در زمان ملی شدن اینترنت برای کاربران داخلی با آی‌پی‌های ایرانی قابل دسترس خواهد بود.

پیکربندی دامنه یا ساب‌دامنه

دامنه اصلی (مثلاً example.com) را به سرور خارج مانند سرور مجازی آلمان متصل کنید.

یک ساب دامین (مثلاً ir.example.com) یا دامنه جداگانه (مثلاً example.ir) را به سرور ایران متصل کنید.

از رکوردهای DNS (مانند A یا CNAME) برای اشاره به آی‌پی‌های مربوطه استفاده کنید. برای مثال:

example.com → 172.67.123.45 (سرور خارجی)

ir.example.com یا example.ir → 185.143.232.10 (سرور ایرانی)

اطلاع‌رسانی به کاربران خود در ایران

از طریق ایمیل، پیامک، شبکه‌های اجتماعی، یا اعلان‌های وب‌سایت، کاربران ایرانی را از آدرس جدید (مثلاً ir.example.com) مطلع کنید.

برای سهولت استفاده کاربران، می‌توانید یک صفحه لندینگ (landing page) روی سرور خارجی ایجاد کنید که کاربران ایرانی را به آدرس داخلی هدایت کند.

بهینه‌سازی برای موتورهای جستجو

اطمینان حاصل کنید که نسخه خارجی وب‌سایت (مثلاً example.com) برای گوگل و سایر موتورهای جستجو قابل خزیدن است.

از تگ‌های hreflang در HTML استفاده کنید تا موتورهای جستجو نسخه‌های مختلف وب‌سایت را برای زبان‌ها یا مناطق مختلف شناسایی کنند:

<link rel="alternate" hreflang="fa-IR" href="https://ir.example.com" />

<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com" />

از ابزار Google Search Console برای ثبت هر دو نسخه وب‌سایت و مشخص کردن مناطق هدف استفاده کنید.

همگام‌سازی محتوا

مشابه میزبانی دوگانه، از ابزارهایی مانند rsync یا پایگاه‌داده‌های توزیع‌شده برای همگام‌سازی محتوا بین سرورها استفاده کنید.

اگر محتوای دو نسخه متفاوت است (مثلاً نسخه ایرانی با زبان فارسی و نسخه خارجی با زبان انگلیسی)، اطمینان حاصل کنید که هر نسخه به‌طور جداگانه مدیریت می‌شود.

مثال عملی: فرض کنید وب‌سایت شما example.com است. شما نسخه اصلی سایت را روی سروری در آلمان با آی‌پی 172.67.123.45 میزبانی می‌کنید که برای کاربران بین‌المللی و گوگل قابل دسترس است. برای کاربران ایرانی، یک ساب‌دامنه ir.example.com روی سروری در دیتاسنتر شاتل با آی‌پی 185.143.232.10 راه‌اندازی می‌کنید. کاربران ایرانی از طریق ایمیل یا اس‌ام‌اس از آدرس ir.example.com مطلع می‌شوند. برای اطمینان از همگام‌سازی، از rsync برای فایل‌ها و MySQL Replication برای پایگاه‌داده استفاده می‌کنید. همچنین، تگ‌های hreflang را به سایت اضافه می‌کنید تا گوگل نسخه‌های مختلف را به درستی شناسایی کند.

استفاده از CDN با قابلیت Geo-Routing

یکی از بهترین روش‌ها برای اطمینان از دسترسی جهانی در زمان ملی شدن اینترنت، استفاده از CDN شخصی (شبکه توزیع محتوا) است. CDNهایی مانند کلودفلر نه‌تنها محتوای سایت را در سرورهای متعددی در جهان ذخیره می‌کنند، بلکه می‌توانند ترافیک را بر اساس موقعیت جغرافیایی کاربر مدیریت کنند.

در صورتی که سرور اصلی شما در ایران باشد و فقط در داخل کشور در دسترس باشد، CDN می‌تواند نسخه کَش شده سایت را به کاربران خارجی تحویل دهد، حتی زمانی که سرور اصلی موقتاً از دسترس خارج است.

توجه: برخی از CDNها به دلیل تحریم‌ها ممکن است به دامنه‌های IR یا سرورهای داخل ایران خدمات ندهند. انتخاب سرویس مناسب و پیکربندی دقیق بسیار مهم است.

نحوه پیاده سازی و استفاده از CDN:

از CDN‌هایی استفاده کنید که سرورهایی در ایران یا کشورهای همسایه دارند.

تنظیمات GeoDNS را برای هدایت ترافیک کاربران ایرانی به سرورهای داخلی و کاربران خارجی به سرورهای بین‌المللی اعمال کنید.

اطمینان حاصل کنید که CDN از پروتکل‌های رمزنگاری پیشرفته (مانند TLS 1.3) پشتیبانی می‌کند تا امنیت داده‌ها حفظ شود.

نکته: در شرایط ایران‌اکسس، باید اطمینان حاصل کنید که CDN شما طوری تنظیم شده باشد تا ترافیک از آی‌پی‌های ایرانی را به سرورهای داخلی هدایت کند، در حالی که دسترسی بین‌المللی از طریق سرورهای خارجی فراهم شود.

جمع بندی

دسترسی بین‌المللی به وب‌سایت‌های ایران‌اکسس در شرایط خاص مانند ملی شدن اینترنت، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و استفاده از فناوری‌های پیشرفته است. با ترکیب راهکارهای سمت سرور (مانند CDN، سرورهای دوگانه، GeoDNS و استفاده از دامنه و ساب دامنه) می‌توان دسترسی پایدار و امن را برای کاربران داخلی و خارجی فراهم کرد. در عین حال، امنیت داده‌ها و زیرساخت‌ها باید در اولویت قرار گیرد تا از تهدیدات سایبری جلوگیری شود.