نصب PHP روی اوبونتو؛ چطور PHP را روی اوبونتو نصب کنیم؟

نصب PHP در اوبونتو یکی از گام‌های کلیدی برای راه‌اندازی یک وب‌سایت یا اپلیکیشن پویا است. چه قصد استفاده از CMSهایی مثل وردپرس داشته باشید، چه در حال توسعه‌ی اپ اختصاصی با فریم‌ورک‌هایی مانند لاراول باشید، PHP نقش مهمی در زیرساخت شما ایفا می‌کند. در این راهنما، علاوه بر آموزش نصب PHP روی اوبونتو، به نحوه‌ی پیکربندی آن با وب سرورهای آپاچی و Nginx، تست عملکرد، و نصب افزونه‌های کاربردی نیز می‌پردازیم.

پیش‌نیازها

پیش از آن‌که نصب PHP را آغاز کنید، از وجود پیش نیازهای زیر اطمینان حاصل کنید:

• یک سرور لینوکس اوبونتو (نسخه LTS 20.04 یا بالاتر): اگر هنوز سرور تهیه نکرده‌اید، می‌توانید یک سرور مجازی لینوکس از مبین هاست تهیه کنید.

• آشنایی پایه با خط فرمان: نیازی نیست یک کاربر بسیازی حرفه‌ای لینوکس باشید، اما باید در حد اجرای دستورات ساده با ترمینال آشنا باشید.

• کاربری با دسترسی sudo: برای نصب پکیج‌ها و مدیریت وب سرور، دسترسی‌های ادمین لازم است.

• دسترسی SSH: برای اتصال به سرور از راه دور به اتصال SSH نیاز خواهید داشت.

چگونه PHP را روی اوبونتو نصب کنیم؟

در ادامه به مراحل مورد نیاز برای نصب PHP روی اوبونتو می‌پردازیم.

۱. به‌روزرسانی فهرست پکیج‌ها

پیش از نصب PHP، ابتدا فهرست پکیج‌های سیستم‌عامل‌تان را به‌روز کنید. این کار باعث می‌شود اوبونتو آخرین منابع موجود برای نصب نرم‌افزارها را بشناسد.

برای این کار، دستور زیر را در ترمینال وارد کنید:

sudo apt update

این کار مثل بررسی موجودی تامین‌کننده‌ها قبل از سفارش دادن کالاست؛ اگر لیست قدیمی باشد، ممکن است پکیج موردنظرتان پیدا نشود.

۲. نصب PHP روی Ubuntu

برای نصب PHP، ابتدا می‌توانید از نسخه‌ی پیش‌فرضی که در مخازن رسمی اوبونتو وجود دارد استفاده کنید. این نسخه‌ها معمولا پایدار، تست‌شده و دارای پشتیبانی بهتری هستند.

برای نصب:

sudo apt install php

اگر به نسخه‌ی خاصی از PHP (مثل PHP 8.0) نیاز دارید، باید ابتدا یک مخزن شخصی (PPA) به سیستم اضافه کنید. یکی از منابع معتبر برای نسخه‌های مختلف PHP، مخزن ارائه‌شده توسط Ondřej Surý است.

دستورات زیر ابتدا این مخزن را اضافه کرده و سپس نسخه‌ی مورد نظر PHP را نصب می‌کنند:

sudo add-apt-repository ppa:ondrej/php
sudo apt update
sudo apt install php8.0

فقط توجه داشته باشید که در صورت نیاز، باید php8.0 را با نسخه‌ای که می‌خواهید نصب کنید، جایگزین نمایید.

۳. بررسی نصب PHP

پس از اتمام نصب، برای اطمینان از اینکه PHP به‌درستی نصب شده و در حال اجراست، دستور زیر را وارد کنید:

php -v

اگر نصب موفقیت‌آمیز بوده باشد، خروجی شامل نسخه PHP نصب‌شده و اطلاعاتی درباره آن مشاهده خواهید کرد. اگر بدون هیچ خطایی اطلاعات مربوط به نسخه‌ی PHP را مشاهده کردید، یعنی نصب با موفقیت انجام شده است.

حتما نسخه‌ی PHP نصب‌شده را به خاطر بسپارید، چون در مراحل بعدی هنگام پیکربندی Apache یا Nginx به آن نیاز خواهید داشت.

۳. تست عملکرد PHP در خط فرمان

پیش از راه‌اندازی یک وب سرور، بهتر است مطمئن شوید که PHP به‌درستی کار می‌کند. این کار به شما کمک می‌کند تا مشکلات احتمالی را زودتر شناسایی کنید، پیش از آن‌که تنظیمات بیش‌تری به سیستم اضافه شود.

برای انجام این تست ساده، دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید:

php -r 'echo "PHP is working\n";'

در صورتی که همه‌چیز درست باشد، باید پیامی با محتوای زیر را مشاهده کنید:

PHP is working

این پیام نشان می‌دهد که PHP به‌درستی نصب و راه‌اندازی شده و می‌توانید با خیال راحت وارد مراحل بعدی شوید.

اکنون که PHP با موفقیت نصب شده، نوبت آن رسیده که وب سرور مورد نظر خود را انتخاب و پیکربندی کنید. در ادامه، مراحل راه‌اندازی PHP با دو گزینه‌ی پرطرفدار یعنی Apache و Nginx را بررسی خواهیم کرد.

۴. گزینه اول: نصب PHP همراه با آپاچی

اگر می‌خواهید از PHP در کنار وب سرور آپاچی استفاده کنید، لازم است آپاچی را به‌همراه ماژول مخصوص PHP نصب کنید تا بتواند فایل‌های .php را پردازش کند.

گام اول: نصب آپاچی

ابتدا آپاچی را با دستور زیر نصب کنید:

sudo apt install apache2

گام دوم: نصب ماژول PHP برای آپاچی

بعد از نصب آپاچی، باید ماژول PHP مربوط به نسخه‌ای که نصب کرده‌اید را نیز اضافه کنید. برای مثال، اگر از PHP 8.3 استفاده می‌کنید، دستور زیر را اجرا کنید:

sudo apt install libapache2-mod-php8.3

گام سوم: راه‌اندازی مجدد آپاچی

برای بارگذاری ماژول PHP تازه نصب‌شده، آپاچی را ریستارت کنید:

sudo systemctl restart apache2

گام چهارم: بررسی عملکرد PHP در آپاچی

اکنون زمان آن رسیده که مطمئن شوید همه‌چیز به درستی کار می‌کند. برای این کار، یک فایل تست ساده در پوشه‌ی روت سایت آپاچی بسازید:

echo "<?php phpinfo(); ?>" | sudo tee /var/www/html/info.php

سپس مرورگر خود را باز کرده و آدرس را وارد کنید. <your_server_ip> را با آدرس IP واقعی سرور خود جایگزین کنید.

اگر همه چیز درست باشد، صفحه‌ای شامل اطلاعات کامل از نسخه PHP و تنظیمات فعلی آن نمایش داده خواهد شد. (در این مرحله، باید صفحه‌ای با عنوان PHP info در مرورگر ظاهر شود.)

گام پنجم: حذف فایل تست

پس از اطمینان از عملکرد صحیح PHP، برای حفظ امنیت، فایل تست را حذف کنید:

sudo rm /var/www/html/info.php

گزینه دوم: نصب و پیکربندی PHP در کنار Nginx

برخلاف وب سرور آپاچی، نرم‌افزار Nginx به‌صورت مستقیم فایل‌های PHP را پردازش نمی‌کند. برای این کار، لازم است از پردازشگر PHP-FPM (FastCGI Process Manager) استفاده کنید. بنابراین جهت اجرای PHP در کنار Nginx، باید هر دو نرم‌افزار Nginx و نسخه‌ی مناسب PHP-FPM نصب و پیکربندی شوند.

۱. نصب Nginx

در گام نخست، Nginx را با استفاده از دستور زیر نصب نمایید:

sudo apt install nginx

۲. نصب PHP-FPM

در ادامه، بسته‌ی PHP-FPM متناسب با نسخه‌ی PHP مورد نظر را نصب کنید. به عنوان نمونه، در صورتی که از PHP نسخه ۸.۳ استفاده می‌کنید، دستور زیر را اجرا نمایید:

sudo apt install php8.3-fpm

۳. پیکربندی Nginx جهت پردازش فایل‌های PHP

برای تنظیم Nginx به‌گونه‌ای که فایل‌های PHP را از طریق PHP-FPM پردازش نماید، فایل پیکربندی پیش‌فرض سایت را به‌صورت زیر ویرایش کنید:

sudo nano /etc/nginx/sites-available/default

در این فایل، بخشی که با عبارت زیر آغاز می‌شود را پیدا کرده و مطابق مثال زیر به‌روزرسانی کنید. توجه داشته باشید که مسیر سوکت باید با نسخه‌ی PHP نصب‌شده هماهنگ باشد:

location ~ \.php$ {
include snippets/fastcgi-php.conf;
fastcgi_pass unix:/run/php/php8.3-fpm.sock;
}

۴. راه‌اندازی مجدد سرویس‌ها

پس از اعمال تغییرات، سرویس‌های PHP-FPM و Nginx را مجددا راه‌اندازی نمایید:

sudo systemctl restart php8.3-fpm
sudo systemctl restart nginx

۵. بررسی عملکرد PHP

جهت اطمینان از عملکرد صحیح PHP، می‌توانید یک فایل آزمایشی به شکل زیر ایجاد نمایید:

echo "<?php phpinfo(); ?>" | sudo tee /var/www/html/info.php

سپس مرورگر را باز کرده و آدرس زیر را وارد نمایید (به‌جای <your_server_ip>، آدرس IP سرور خود را قرار دهید):

http://<your_server_ip>/info.php

در صورت نمایش صحیح اطلاعات نسخه و پیکربندی PHP، فرآیند راه‌اندازی به‌درستی انجام شده است.

۶. حذف فایل آزمایشی

پس از پایان آزمون و جهت حفظ امنیت، توصیه می‌شود فایل آزمایشی ایجادشده را حذف نمایید:

sudo rm /var/www/html/info.php

۶. نصب افزونه‌های PHP

در بسیاری از پروژه‌ها، بسته به نیازهای خاص، لازم است افزونه‌های بیش‌تری برای PHP نصب شوند. این افزونه‌ها قابلیت‌هایی نظیر پشتیبانی از پایگاه‌داده‌ها، پردازش XML، ارسال درخواست‌های HTTP و موارد مشابه را به PHP اضافه می‌کنند.

فهرست کامل افزونه‌های موجود در مستندات رسمی PHP قابل مشاهده است، اما در ادامه برخی از پرکاربردترین آن‌ها را نیز بررسی می‌کنیم:

• php-mysql: جهت اتصال به پایگاه‌داده‌های MySQL یا MariaDB

• php-mbstring: برای کار با رشته‌های چندبایتی (Multibyte)

• php-curl: جهت ارسال درخواست‌های HTTP

• php-xml: برای پردازش داده‌های XML

• php-zip: برای کار با فایل‌های فشرده ZIP

نحوه نصب افزونه‌ها

برای نصب یک یا چند افزونه، می‌توانید از دستور زیر استفاده نمایید. در این مثال، چند افزونه به صورت هم زمان نصب شده‌اند:

sudo apt install php8.3-mysql php8.3-mbstring php8.3-curl

نکته: حتما به هماهنگی نسخه‌ی افزونه‌ها با نسخه‌ی PHP نصب‌شده روی سیستم توجه داشته باشید.

راه‌اندازی مجدد سرویس‌ها پس از نصب

پس از نصب افزونه‌ها، لازم است سرویس وب و سرویس PHP را مجدد راه‌اندازی کنید.

در صورت استفاده از آپاچی:

sudo systemctl restart apache2

در صورت استفاده از Nginx همراه با PHP-FPM:

sudo systemctl restart php8.3-fpm
sudo systemctl restart nginx

بررسی افزونه‌های نصب‌شده

برای مشاهده‌ی افزونه‌های PHP فعال‌شده در سیستم، دستور زیر را اجرا کنید:

php -m

این دستور فهرستی از تمام ماژول‌های فعال PHP را نمایش خواهد داد.

جمع بندی

نصب PHP روی اوبونتو شامل مراحل مشخصی از به‌روزرسانی سیستم، نصب نسخه مناسب، پیکربندی با وب‌سرور، و افزودن افزونه‌های ضروری است. با دنبال‌کردن این راهنما، می‌توانید به‌راحتی یک محیط PHP پایدار و امن راه‌اندازی کرده و پروژه‌های وب خود را روی آن اجرا کنید.